حيا بر دو نوع است:
1 ـ حياي عاقلانه 2ـ حياي جاهلانه
پيامبر اسلام (ص) مي فرمايند:
(الحياء حياءان، حياء عقل و حياء حمق، فحياء العقل هو العلم، و حياء الحمق هو الجهل) 1
«حيا دو نوع است: حياي عقل و حياي حماقت، حياي عقل عمل است و حياي حماقت جهل است.»
حيا را به گونه ديگر نيز تقسيم كرده اند: پسنديده، ناپسند.
حياي پسنديده: در اين نوع حيا، انسان نه در خلوت و نه در معرض ديد ديگران، مرتكب فعل حرام نمي شود؛ چون همواره خود را در محضر خداوند مي بيند.
حياي ناپسند: در اين نوع حيا، انسان به علت كم رويي بسياري از مسائل شرعي را كه نمي داند، نمي پرسد. همانند دانش آموزي كه از روي كم رويي بسياري از مسائل را نمي پرسد و در نتيجه همواره نادان مي ماند. در اين زمينه حديثي گرانمايه داريم از امام صادق (ع) كه مي فرمايند:
(من رقّ وجهه، رقّ علمه) 2
«كسي كه كم رو باشد، كم دانش است.»
1 . اصول كافي، ج 3، ص 166.
2 . همان، ص 165.