امام خامنه ای (مدظله العالی) فرمودند:

امروز نظرات …ابن‌سینا در طب، نظرات منسوخ‌شده‌یی نیست؛ نظراتی است که بر اساس آنها نظراتی آمده، لیکن نسخ نشده است؛ نظرات باطل‌شده‌یی نیست؛ نظرات صحیحی است که البته تکمیل شده است. همه‌ی اینها از کجا ناشی شدند؟ از دین اسلام ناشی شدند؛ یعنی آن عامل اصلی که توانست مسلمین را به این اوج علمی برساند، دین اسلام بود … «ابن‌سینا»ی ما هم همین‌طور بود. خود «ابن‌سینا» یک عالم دینی است؛ او به یک معنا اصلاً یک عارف است…

۱۳۷۰/۱۱/۱۵

#ازدواج
5. پاسخ منطقی به عيب‌جويی و دخالت‌های ديگران
ممکن است، مرد و زن از سوی خانواده طرف مقابل، مورد عيب‌جويی و بدگويی قرار گیرند که زمينة دلسردی زن و شوهر از زندگی با يکديگر را فراهم می نماید؛ به اين معنا كه گاهی دخالت‌ها و دلسوزي‌های بی‌مورد ـ و نه راهنمايي و انتقال تجربه ـ در زندگی مشکل و اختلاف ايجاد می کند؛ گرچه اين دخالت‌ها بيشتر اوقات با نيت خيرخواهانه صورت می‌گيرد، اما چون روشمند نيست، گاهی اوقات نتايج ناخوشايندی را در پی دارد. البته گاهی نيز متأسفانه برخی دخالت‌ها به منظور اهداف ديگر صورت می‌گيرد؛ به داستان ذیل توجه نماييد:
تازه‌عروسي كه در پايان اوّلين هفته ازدواج، سوزن خورده بود، پس از عمل جراحی به خبرنگار گفت: يك هفته است با مرد 24 ساله‌ای به نام… ازدواج كرده‌ام. روزی كه به خانه شوهر می رفتم، حس می‌كردم كه مانند زنان ديگر خوش‌بخت خواهم شد؛ ولی هنوز چند روز نگذشته بود كه ناسازگاری شوهر و خواهرش آغاز شد و زندگی‌ای كه فكر می‌كردم برايم بهشتی خواهد بود، به جهنمی سوزان تبديل شد. اقوام شوهر در اين مدت كم، آن ‌قدر مرا اذيت كردند كه از زندگی سير شدم و به وسيله خوردن سوزن، اقدام به خودكشی كردم.
در اين صورت، زن و شوهر نبايد تحت تأثير اين‌گونه حرکات قرار گيرند؛ بلکه با کلامی منطقی و ادبیاتی زیبا، مانع دلگير‌شدن خانواده و بی‌احترامی به آنها شده، به اين‌گونه گفتارهای بی‌اساس و گاهی مملو از بدبينی، غيبت و تهمت، پايان داده و اين آموزه‌ قرآنی را مدّ نظر قرار دهند: «وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً.»

#ازدواج
4. مؤدبانه و محبت‌آميز سخن گفتن
گفت‌وگوی زن و مرد، بايد مؤدبانه و محبت‌آميز باشد؛ نه خصمانه و نفرت‌انگيز. يک مطلب را می‌توان طوری بیان کرد که شنونده پاسخ نيکو دهد و همان مطلب را می‌توان به صورتی گفت که طرف مقابل يا جواب ندهد يا جواب تندی داشته باشد.
توصيه اسلام اين است که هنگام سخن گفتن با یکدیگر، جملاتی که از همه زيباتر و مؤدّبانه‌تر است، انتخاب شود تا پاسخی زيبا شنيده شود. گاهی آمرانه سخن گفتن زن، حساسيت مرد را برانگيخته و نه تنها زن به خواسته‌اش نمی‌رسد، بلکه امکان به وجود آمدن برخورد لفظی و تنش هم وجود دارد. گاهی نيز ممکن است، ضمن صحبت، زن يا شوهر کلمه يا جمله‌ای بگويد که اثر بد آن تا سال‌ها در ذهن طرف مقابل باقی مانده، حتی باعث افسردگی و دلسردی از زندگی شود.
تمرين مهارت کنترل خشم، به همسران کمک می‌کند که در استفاده از کلمات، دقت لازم را مبذول دارند. البته بايد توجه داشت که گاهی علاوه بر واژه‌های مؤثر در ايجاد محبت يا نفرت، حرکات دست و چشم و ابرو و آهنگ صدا نيز در اين مسئله تأثير دارد؛ مثلاً گفتن کلمه «چشم» در مقابل خواسته همسر، بسیار محبت‌آفرین و معجزه‌گر است.
امام علی(ع) می‌فرمايد: «… و أَحْسِنُوا لَهُنَّ الْمَقَالَ لَعَلَّهُنَّ يُحْسِنَّ الْفَعَالَ؛ با زنان خوش‌گفتار و نیکوسخن باشید تا ایشان هم خوش‌کردار و نیکورفتار شوند.»
در حديثي از حضرت علی آمده است: «أجمِلوا في الخِطاب تَسمَعُوا جَميلَ الجوابِ؛ زيبا سخن بگوييد تا پاسخ زيبا بشنويد.»
و نيز حضرت می‌فرمايد: «عَوِّد لِسانَک لينَ الکلامِ و بَذلِ السلامِ، يُکثِرُ مُحِبُّوکَ و يُقِّلُ مُبغِضُوکَ؛ زبانت را به سخن ملايم و سلام‌کردن عادت بده تا دوستانت زياد و دشمنانت کم شوند.»
امام علی گفتار نرم و ملايم را از نشانه‌های پرهيزکاران بر می‌شمارند. علاوه بر «نيک سخن گفتن»، «سخن نيک گفتن» هم اهميت دارد. زن و مرد، هم در ادبياتی که به کار می‌برند و هم در محتوای کلام بايد دقت نظر داشته باشند؛ به نمونه زير توجه شود:
خانم موقّر و متينی كه حدود 36 سال داشت، با حالت خشم وارد دادگاه شد و درباره تقاضای طلاق گفت: حدود دوازده سال است که با همسرم ازدواج كرده‌ام. مرد خوبی است. بسياری از مُحسَّنات يك آدم كامل و دوست‌داشتنی را دارا است؛ اما هرگز نمی‌خواهد بفهمد كه من همسر او و مادر دو فرزندش هستم. به خيال خودش مرد مجلس‌آرايی است؛ اما مجالس را با دست انداختن من می‌آرايد. نمی‌توانيد درك كنيد كه چه قدر زجر كشيده‌ام، اعصابم به كلی خراب شده، دائماً مجبورم به پزشك مراجعه كنم، هزار بار با شوهرم حرف زده‌ام، خواهش و التماس كرده‌ام كه من همسر تو هستم، سن و سالی دارم، درست نيست كه پيش آشنا و غريبه صد جور شوخی زننده و غير دوستانه با من می كنی، متلك مي‌گويی كه ديگران بخندند و مثلاً خوش بگذرانند. من اغلب از همه خجالت می‌كشم و چون از اوّل شوخ‌طبع و بذله‌گو نبوده‌ام، هيچ وقت نمی‌توانم با شوهرم مقابله به مثل كنم. بنابراين، چون خواهش و تمناهای من فايده‌ای ندارد، با تمام رنج‌هايی كه می‌دانم در انتظار نشسته، خواهم ساخت تا از مرد قدرناشناسی كه هيچ احترام مرا نگه نداشته، جدا شوم.

#ازدواج
3. صدا‌زدن
هر يک از زن و مرد بايد ديگری را به نامی صدا کند که او بيشتر دوست دارد. استفاده نام کامل و مورد علاقه طرف مقابل، ایجاد محبت می‌کند و چون اسلام به زن و شوهر درس محبت می‌دهد، سفارش می‌نماید كه زن را با کلمه‌ای صدا بزند که او می‌پسندد. نام‌ها و عناوين از لحاظ: زشتی و زيبايی و خوش آمدن و بد آمدن، در خلوت و جلوت یا در شهر و روستا، با یکدیگر فرق دارند.
به هر حال، بهتر است طوری باشد که شنونده احساس افتخار کرده، ميان آنها محبت، صفا و صميميت بیشتری ايجاد کند.
برخی بر اساس سخن «تُسقِطُ الآداب بینَ الأحبابِ»، در نوع صدا‌زدن دقت نمی‌کنند؛ در حالی که چنین تفکری غلط است و خوب صدا‌زدن، رفتاری عقلایی و از آداب و رسوم زندگی نیک به شمار می‌رود.
امام خمینی(ره)به‌خوبی اين ادب را رعايت می‌نمود. ايشان در نامه‌ای كه به همسرش می‌نويسد، ایشان را با تعابیری چون «عزيزم» و «قربانت» یاد می‌نمايد.

2. خداحافظی
از امور ديگری كه ميان اعضای خانواده، اُنس و الفت ايجاد می‌کند، خداحافظی است. شايد اين امر مسئله کوچکی به نظر برسد، اما در واقع، راهکار مهمی است كه نبايد از آن غافل شد. مرد زمان خروج از منزل، با اين واژه کوتاه و محبت‌انگيز، عواطف زن را برمی‌انگيزد و دل او را گرم نگه می‌دارد و نتيجه این عمل، محبت‌زایی و تحکیم رابطه عاطفی میان اعضای خانواده است. در مقابل، زن نيز با شوق و انگيزه بيشتر مشغول كارهای خانه می شود.